Teminat Mektubu Komisyonu Nedir, Nasıl Hesaplanır?
Teminat mektubu, bankanın muhataba verdiği "borçlu yükümlülüğünü yerine getirmezse bedeli ben öderim" taahhüdüdür; işletme bankadan nakit çekmez, bankanın imzasını kiralar. Bu kiranın bedeli komisyondur ve iki esastan biriyle tarifelenir. Dönemlik (3 aylık) esasta komisyon, mektup tutarı ile oranın çarpımının başlanan dönem sayısıyla çarpılmasıyla bulunur; takvimde bir dönem 91,25 gün sayılır ve yeni döneme taşan tek gün bile o dönemi tam olarak başlatır. Yıllık esasta ise tutar, oran ve gün sayısı çarpılıp 365'e bölünür. Her iki yöntemde de BSMV'nin matrahı komisyonun kendisidir: %5'lik vergi mektup tutarından değil, hesaplanan komisyondan alınır.
Örnek üzerinden
2.000.000 TL'lik kesin teminat mektubu, dönemlik %0,75 komisyonla 365 gün süreyle verilsin. Süre tam dört döneme karşılık gelir; komisyon 2.000.000 × 0,0075 × 4 = 60.000 TL, üzerine BSMV 60.000 × 0,05 = 3.000 TL, toplam maliyet 63.000 TL olur. Aynı mektup yıllık %3 tarifeli bir bankada 200 gün kalsaydı komisyon 2.000.000 × 0,03 × 200 / 365 = 32.876,71 TL, BSMV 1.643,84 TL ve toplam 34.520,55 TL ederdi. Gün bazlı tarifede mektubu erken iade etmek doğrudan para kazandırır; dönemlik tarifede ise iade ancak yeni dönem başlamadan yapılırsa fark yaratır.
Kimler için?
İhalelere geçici ya da kesin teminat veren KOBİ'ler, gümrük idaresine veya vergi dairesine mektup sunan ithalatçılar, hakediş avansı için mektup düzenleten taahhüt firmaları ve gayrinakdi limitin yıllık yükünü bütçeleyen mali işler ekipleri. Araç, daha teklif aşamasındayken "bu iş bize yılda kaça oturur" sorusunu saniyeler içinde yanıtlar.
İpuçları
- Bankaların asgari komisyon tutarı vardır; küçük mektuplarda oranla yapılan hesap tarifedeki taban ücretin altında çıkabilir — sonucu mutlaka banka dekontuyla karşılaştırın.
- Süre biten ama iade edilmeyen mektuba komisyon işlemeye devam eder; işi biten mektubu muhataptan alıp bankaya geri vermek her yeni dönemin bedelini durdurur.
- Dönemlik tarifede süreyi dönem sınırına göre planlayın: 366 günü aşan birkaç gün, beşinci dönemin komisyonunu tam olarak ödetir.